Openmarkttransacties

Openmarkttransacties spelen een belangrijke rol bij het sturen van de rente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de markt en het geven van signalen omtrent de monetaire beleidskoers.

Het Eurosysteem beschikt voor zijn openmarkttransacties over vijf soorten financiële instrumenten. Het belangrijkste instrument is de transactie met terugkoopverplichting, die de vorm kan aannemen van een repo of een lening tegen onderpand. Het Eurosysteem kan ook gebruik maken van rechtstreekse aan- en verkopen van waardepapier, de uitgifte van schuldbewijzen, deviezenswaps en het aantrekken van termijndeposito’s.

Openmarkttransacties vinden plaats op initiatief van de ECB, die het te benutten instrument en de voorwaarden bepaalt. Openmarkttransacties kunnen worden uitgevoerd op basis van standaardtenders, snelle tenders of bilaterale procedures.

Vier soorten openmarkttransacties

Openmarkttransacties kunnen verschillen naar doelstelling, frequentie en procedure.

  • 1. Basisherfinancieringstransacties zijn reguliere, liquiditeit verschaffende transacties met terugkoopverplichting die door het Eurosysteem worden uitgevoerd met een frequentie en een looptijd van gewoonlijk een week. Zij worden gedecentraliseerd uitgevoerd door de nationale centrale banken op basis van standaardtenders en volgens een op de website van de ECB bekendgemaakte indicatieve kalender. De basisherfinancieringstransacties spelen een centrale rol voor het bereiken van de doelstellingen van de openmarkttransacties van het Eurosysteem en voorzien in het overgrote gedeelte van de herfinanciering van de financiële sector.

  • 2. Langere-termijn herfinancieringstransacties zijn liquiditeit verschaffende transacties met terugkoopverplichting met een langere looptijd dan de basisherfinancieringstransacties. Reguliere langere-termijn herfinancieringstransacties hebben een looptijd van drie maanden en worden door het Eurosysteem elke maand uitgevoerd op basis van standaardtenders in overeenstemming met de indicatieve kalender op de website van de ECB. 

    Het Eurosysteem kan ook niet-reguliere langere-termijn transacties met een looptijd van meer dan drie maanden verrichten. De langerlopende openmarkttransacties onderscheiden zich van de traditionele liquiditeitsverstrekkingen door een langere looptijd, en doorgaans ook door grotere toegekende volumes en/of aantrekkelijkere tariefvoorwaarden. Een aantal van deze transacties zijn specifiek bedoeld ter vervanging van transacties op korte en middellange termijn van financiële spelers op de financieringsmarkten wanneer die markten verlamd zijn, bijvoorbeeld omdat de risicoaversie plotseling toeneemt. Op deze manier neemt het Eurosysteem de rol op van bemiddelaar tussen de commerciële banken. Andere transacties stellen zich tot taak liquiditeiten te verschaffen aan de commerciële banken opdat ze de monetaire versoepeling correct zouden afwentelen op de kredietvoorwaarden die ze toepassen voor de bedrijven en huishoudens.

    Naast de reguliere langerlopende openmarkttransacties, kunnen ook volgende transacties onderscheiden worden:

    • de langerlopende herfinancieringstransacties van drie jaar (three-year longer-term refinancing operations, 3y LTRO), die werden toegekend van december 2011 tot februari 2015;
    • de gerichte langerlopende herfinancieringstransacties (targeted longer-term refinancing operations, TLTRO), die werden toegekend vanaf september 2014; en
    • de langerlopende noodherfinancieringstransacties in verband met de pandemie (pandemic emergency longer-term refinancing operations, PELTRO), die werden toegekend vanaf mei 2020.
  • 3. Fine-tuning transacties kunnen worden uitgevoerd op ad-hoc-basis om de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen en de rente te sturen. Ze zijn er met name op gericht de effecten van onverwachte liquiditeitsschommelingen op de rente te egaliseren. Fine-tuning transacties worden hoofdzakelijk uitgevoerd als transacties met terugkoopverplichting, maar kunnen ook de vorm aannemen van deviezenswaps of het aantrekken van termijndeposito’s. De toegepaste instrumenten en procedures bij de fine-tuning transacties worden afgestemd op de diverse soorten transacties en de bijhorende specifieke doelstellingen. Fine-tuning transacties worden door het Eurosysteem doorgaans uitgevoerd door middel van snelle tenders of bilaterale procedures. Het Eurosysteem kan een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname aan fine-tuning transacties.

  • 4. Structurele transacties kunnen door het Eurosysteem worden uitgevoerd door middel van transacties met terugkoopverplichting, rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier en de uitgifte van schuldbewijzen. Die transacties worden uitgevoerd als de ECB de structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector (regelmatig of niet-regelmatig) wil aanpassen. Structurele transacties in de vorm van transacties met terugkoopverplichting en de uitgifte van schuldbewijzen worden door het Eurosysteem uitgevoerd via standaardtenders. Structurele transacties in de vorm van rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier worden doorgaans uitgevoerd door middel van bilaterale procedures.