FAQ - Centraal aanspreekpunt

1) Wat is het "Centraal aanspreekpunt"?

Het "Centraal aanspreekpunt" (CAP) is een geïnformatiseerde databank die door de Nationale Bank van België (NBB) wordt beheerd krachtens artikel 322, § 3 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (WIB 92). De werking van dat databestand wordt bepaald door het koninklijk besluit van 17 juli 2013 betreffende de werking van het CAP (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 26 juli 2013). Een gecoördineerde versie van dit besluit kunt u raadplegen door hier te klikken.

De mededeling van buitenlandse rekeningen aan het CAP is bepaald door artikel 307, § 1, 2de lid, WIB 92. De modaliteiten van deze mededeling zijn vastgelegd in het koninklijk besluit van 3 april 2015 dat voormeld koninklijk besluit van 17 juli 2013 (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 13 april 2015) heeft gewijzigd en aangevuld. Ook dit besluit, alsook het verslag aan de Koning dat veel toelichtingen hieromtrent bevat, kunt u raadplegen door hier te klikken.

2) Wie moet het bestaan van een of meerdere rekening(en) in het buitenland aan het CAP meedelen?

Iedere natuurlijke persoon die het bestaan van minstens één rekening in het buitenland moet of moest aangeven in rubriek XIV.A van het deel 1 van de aangifte in de personenbelasting (aangifte PB).

Concreet gezien gaat het om:

  • iedere natuurlijke persoon die houder of medehouder is van één of meerdere in het buitenland geopende rekeningen. In geval van een gemeenschappelijke aanslag moet iedere echtgenoot of wettelijk samenwonende de gegevens van voormelde buitenlandse rekening(en) waarvan hij of zij zelf houder of medehouder is (geweest), afzonderlijk aan het CAP meedelen,
  • de ouder van (minstens) één kind dat houder of medehouder is van één of meerdere in het buitenland geopende rekeningen, wanneer de inkomsten van dat kind tijdens het belastbaar tijdperk bij die van de ouders zijn gevoegd overeenkomstig artikel 126, § 4, WIB 92. Iedere ouder moet in dat geval niet alleen de gegevens m.b.t. zijn eigen buitenlandse rekeningen doch ook die aangaande de buitenlandse rekening(en) van voormelde kinderen afzonderlijk aan het CAP meedelen.

De buitenlandse rekening waarvan meerdere in België aan de PB onderworpen natuurlijke personen medehouder zijn, moet dus door iedere medehouder afzonderlijk worden meegedeeld aan het CAP, vermits ieder van hen het bestaan van deze rekening in zijn aangifte PB moet vermelden.

3) Welke rekening moet worden meegedeeld?

Moet aan het CAP worden meegedeeld: iedere rekening van elke aard die, zelfs tijdens een zeer korte tijdspanne, op enig ogenblik vanaf het begin van het belastbare tijdperk heeft bestaan bij een in het buitenland gevestigde bank-, wissel, krediet- of spaarinstelling:

  • op naam van een onder punt 2 hierboven bedoelde belastingplichtige, alleen of gemeenschappelijk met andere personen, en/of
  • op naam van (minstens) één kind, alleen of gemeenschappelijk met andere personen, wiens inkomsten bij die van de ouders zijn gevoegd overeenkomstig artikel 126, § 4, WIB 92.

Het gaat om "rekeningen van elke aard": worden dus bedoeld zichtrekeningen, spaarrekeningen, termijnrekeningen, effectenrekeningen, rekeningen gebonden aan een hypothecaire lening of aan elke andere vorm van kredietverlening, enz. Of de instelling bij wie de rekening is gehouden een entiteit naar buitenlands recht is dan wel een entiteit naar Belgisch recht die actief is in het buitenland door toedoen van een dochtervennootschap of een bijkantoor, is van geen tel: enkel de plaats waar de rekening geopend werd, speelt hierin een rol.

Bij wijze van uitzondering moet een betaalrekening, die bij een buitenlandse instelling is geopend uitsluitend met het oog op de onmiddellijke overdracht van fondsen van of naar een door de belastingplichtige in België geopende rekening en wanneer deze fondsen niet langer op deze rekening worden bewaard dan hetgeen strikt noodzakelijk is vanuit een technisch oogpunt voor de uitvoering van het geldtransfer, niet bij het CAP worden gemeld. Dit is bijvoorbeeld het geval voor de rekeningen die bij de bank naar Luxemburgs recht Paypal worden geopend, uitsluitend in het kader van en met als enig doel de uitvoering van de (terug)betaling van via internet gesloten transacties.

4) Wanneer moet deze mededeling plaatsvinden?

Een onderscheid dringt zich op naargelang de onder punt 3 bedoelde rekeningen (hebben) bestaan op naam van een onder punt 2 bedoelde persoon, alleen of gemeenschappelijk met andere personen, zelfs tijdens een zeer korte tijdspanne:

  • in de loop van het jaar 2016: het betreft op 31 december 2016 bestaande rekeningen, alsook die welke in de loop van 2016 afgesloten zijn. Die rekeningen moeten vóór – of uiterlijk samen met – de aangifte personenbelasting voor het aanslagjaar 2017 (inkomsten van 2016) aan het CAP worden medegedeeld, voor zover de rekeningen nog niet tijdens een vorig aanslagjaar aan het CAP zijn doorgegeven. Het verrichten van die formaliteit (ongeacht het tijdstip waarop zulks plaatsvindt) moet worden bevestigd in het licht van code 1075 in rubriek XIV;
  • vanaf het belastbaar tijdperk 2017: die rekeningen (geopend sinds 1 januari 2017) moeten vóór – of uiterlijk samen met – de aangifte personenbelasting voor het aanslagjaar 2018 (inkomsten van 2017) aan het CAP worden medegedeeld. Niets belet de belastingplichtige die zulks wenst, de informatie betreffende die rekeningen nu al aan het CAP mede te delen.

Fictief voorbeeld:
De volgende rekeningen hebben in het buitenland bestaan op naam van de belastingplichtige:

  • een rekening A, geopend in 2007 en afgesloten in 2010,
  • een rekening B, geopend in 2009 en afgesloten in 2013,
  • een rekening C, geopend in 2010 en afgesloten in 2014,
  • een rekening D, geopend in 2013 die op heden nog steeds bestaat,
  • een rekening E, geopend in 2016.

De mededeling van de gegevens aan het CAP m.b.t.:

  • de rekeningen B, C en D, had uiterlijk gelijktijdig met de aangifte PB voor aanslagjaar 2015 (inkomsten 2014) verricht moeten worden;
  • de rekening E, moet uiterlijk gelijktijdig met de aangifte PB voor aanslagjaar 2017 (inkomsten 2016) worden verricht;

De rekening A had niet aan het CAP moeten meegedeeld worden.

De rekening E mag nu reeds aan het CAP worden meegedeeld als de belastingplichtige dit wenst.

Een buitenlandse rekening die eerder al aan het CAP is meegedeeld, moet nadien niet meer opnieuw worden meegedeeld, ook niet in het kader van de aangifte PB voor een later aanslagjaar. De afsluiting van deze buitenlandse rekening zal echter wel aan het CAP moeten worden meegedeeld.

Opmerking: van zodra de inkomsten van het kind dat houder of medehouder is van een buitenlandse rekening niet langer bij die van de ouders worden gevoegd overeenkomstig artikel 126, § 4, WIB 92, moet iedere betrokken ouder aan het CAP het jaartal meedelen van het laatste belastbaar tijdperk tijdens hetwelk de inkomsten van het kind nog steeds bij de zijne of hare werden gevoegd. De decumul van de inkomsten van de ouders en van het kind heeft wel als gevolg dat het kind een belastingplichtige wordt in de zin van punt 2, waardoor hij ertoe verplicht is de buitenlandse rekeningen waarvan hij houder of medehouder is in eigen naam aan het CAP mee te delen, en dit ten laatste gelijktijdig met de eerste aangifte PB waarin hij het bestaan van deze buitenlandse rekeningen moet vermelden.

5) Hoe moet de mededeling plaatsvinden?

Net als de aangifte PB kan de mededeling van buitenlandse rekeningen aan het CAP op verschillende wijzen plaats vinden.

5.1 In eigen persoon of door toedoen van een lasthebber

Ingeval de mededeling aan het CAP wordt verricht:

  • door de belastingplichtige in eigen persoon, vinden alle contacten met betrekking tot deze mededeling plaats tussen de NBB en de belastingplichtige,
  • door toedoen van een lasthebber (ongeacht of deze een natuurlijke persoon of een rechtspersoon is), vinden alle contacten met betrekking tot deze mededeling plaats tussen de NBB en deze lasthebber, maar een ontvangstbewijs van de mededeling wordt in elk geval door de NBB verzonden naar het officiële adres van de belastingplichtige dat in het Rijksregister van de natuurlijke personen vermeld staat. Let op: de identificatiegegevens van de eventuele lasthebber moeten dan in de mededeling aan het CAP worden ingevuld. Bij gebreke hiervan, of indien de ingevulde gegevens onvoldoende blijken te zijn om de NBB in staat te stellen de lasthebber te contacteren, dan zal de mededeling van de buitenlandse rekeningen niet rechtsgeldig zijn waardoor ze door de NBB zal worden geweigerd.

5.2 Langs elektronische weg of via de verzending van een papieren formulier

5.2.1 Mededeling aan het CAP langs elektronische weg

De mededeling langs elektronische weg van buitenlandse rekeningen aan het CAP mag uitsluitend gebeuren via de online toepassing op deze website. Het gebruik van dit transmissiekanaal wordt sterk aanbevolen.

Om de gegevens op een correcte wijze in deze toepassing te kunnen invullen, is het noodzakelijk de verklarende nota te raadplegen.

Let op:

  • de verzending van een kopie van het ingevulde en ondertekende formulier en van de bijlagen als attachment bij een e-mail is geen mededeling langs elektronische weg in de zin van het koninklijk besluit van 17 juli 2013. Een dergelijke mededeling is niet rechtsgeldig en wordt dus door de NBB geweigerd;
  • naar het voorbeeld van Tax-on-web impliceert de mededeling langs elektronische weg de identificatie van de belastingplichtige of van zijn/haar lasthebber door middel van het certificaat dat op de elektronische identiteitskaart is opgeslagen. In tegenstelling tot Tax-on-web is het daarentegen onmogelijk om zich bij de online toepassing te identificeren aan de hand van een door de Federale overheidsdienst Informatie- en Communicatietechnologie (FEDICT) afgeleverde token.

5.2.2 Mededeling aan het CAP op papier

Bij de mededeling op papier van buitenlandse rekeningen aan het CAP moet verplicht gebruik worden gemaakt van het hiertoe bestemde standaardformulier dat van deze website kan worden gedownload door hier te klikken. Dit formulier kan ook verkregen worden op eenvoudige schriftelijke aanvraag aan de NBB (een e-mail naar het adres cap.pcc@nbb.be volstaat). Dit formulier moet, behoorlijk ingevuld, gedagtekend en ondertekend door de belastingplichtige of diens lasthebber, naar het volgende adres worden verzonden: Nationale Bank van België, Centraal Aanspreekpunt, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel.

Om dit formulier op een correcte wijze in te vullen en te verzenden, is het noodzakelijk de verklarende nota te raadplegen die van deze website kan worden gedownload door hier te klikken.

Let op:

  • een mededeling op papier van buitenlandse rekeningen waarbij geen gebruik wordt gemaakt van voormeld standaardformulier is niet rechtsgeldig en wordt dus door de NBB geweigerd;
  • een recto-verso kopie van het identiteitsdocument van de belastingplichtige dient in alle gevallen aan het mededelingsformulier worden toegevoegd. Indien deze kopie ontbreekt, is het immers onmogelijk om de meegedeelde gegevens met een voldoende zekerheid aan de belastingplichtige te linken, waardoor deze mededeling door de NBB wordt geweigerd. Het betreffende identiteitsdocument is in principe de identiteitskaart. Als de belastingplichtige niet over een identiteitskaart beschikt, dan gaat het om de verblijfsvergunning uitgereikt op het moment van de inschrijving van de belastingplichtige in het wachtregister;
  • wanneer het mededelingsformulier door toedoen van een lasthebber wordt verzonden, moet bovendien een recto-verso kopie van het identiteitsdocument van de ondertekenaar van het formulier worden toegevoegd. Deze ondertekenaar is hetzij de lasthebber zelf, als hij of zij een natuurlijke persoon is, hetzij een vertegenwoordiger van de lasthebber als deze laatste een rechtspersoon is. Het betreffende identiteitsdocument is in principe de identiteitskaart. Als de lasthebber niet over een identiteitskaart beschikt, dan gaat het om de verblijfsvergunning uitgereikt op het moment van de inschrijving van de lasthebber in het wachtregister;
  • de verzending met de post van dit formulier en van de bijlagen moet voldoende gefrankeerd worden. Iedere verzending die onvoldoende is gefrankeerd, zal immers door de NBB geweigerd worden;
  • de verzending van het formulier en van de bijlagen per fax is niet rechtsgeldig. Deze mededeling zal dus door de NBB geweigerd worden;
  • wanneer er minder buitenlandse rekeningen moeten worden meegedeeld dan de vier rekeningen die standaard zijn voorzien in het formulier, moeten de bladzijden die blanco worden gelaten (met niet ingevulde tabellen betreffende buitenlandse rekeningen) niet naar de NBB worden verzonden;
  • wanneer er meer buitenlandse rekeningen moeten worden meegedeeld dan de vier rekeningen die standaard zijn voorzien in het formulier, moeten bijkomende bladzijden aan het formulier worden toegevoegd om ook deze aanvullende rekeningen mee te delen. Te dien einde kan één van de standaard voorziene bladzijden worden gekopieerd.

6) Gevolgen van de mededeling van buitenlandse rekeningen aan het CAP

6.1 Mededeling aan het CAP langs elektronische weg

Tijdens het proces dat tot de validatie van de gegevens leidt, worden bepaalde verificaties in real time door de online toepassing uitgevoerd, zoals bijv. de naleving van vereiste gegevensformaten, de juistheid van het controlecijfer ("check-digit") van de gegevens die er een dragen (zoals het rijksregisternummer) en het nazicht van het certificaat opgeslagen op de elektronische identiteitskaart. Andere logische controles worden eveneens verricht. In geval van een vastgestelde anomalie wordt de persoon die de gegevens in de online toepassing invoert hier onmiddellijk van op de hoogte gebracht en wordt deze verzocht de ontbrekende gegevens in te vullen of de onjuiste gegevens te verbeteren. Zolang dit niet gebeurt, kan het mededelingsproces niet tot een goed einde worden gebracht. Deze persoon beschikt dan over een termijn van dertig kalenderdagen om de juiste gegevens aan het CAP mee te delen.

Wanneer de ingevoerde gegevens succesvol alle door de online toepassing in real time verrichte verificaties ondergaat, wordt de persoon die de gegevens invoert verzocht deze gegevens te valideren. Vanaf deze validatie wordt de mededeling aan het PCC als definitief beschouwd, hetgeen aan deze persoon kenbaar wordt gemaakt door een bericht op het scherm dat alle gevalideerde gegevens weergeeft. Het is sterk aanbevolen dit bericht af te drukken of te bewaren als bewijs van de goede uitvoering door de belastingplichtige van zijn verplichting zijn buitenlandse rekeningen aan het CAP mee te delen.

Wanneer de mededeling door een lasthebber voor rekening van de belastingplichtige wordt verricht, stuurt de NBB binnen negentig kalenderdagen een ontvangstbewijs van deze mededeling per post naar het adres van de belastingplichtige dat in het Rijksregister van de natuurlijke personen (of bij gebrek ervan in het "register-bis" van de kruispuntbank van de sociale zekerheid) voorkomt.

6.2 Mededeling aan het CAP op papier:

Eenmaal het mededelingsformulier aan het CAP verzonden, kunnen twee mogelijkheden zich voordoen:

  • het formulier voldoet niet aan de opgelegde vereisten (niet gedateerd of niet ondertekend formulier, geen enkele vermelding van een buitenlandse rekening, geen vermelding van het identificatienummer van de belastingplichtige, geen kopie van het identiteitsdocument van de belastingplichtige als bijlage, enz.): de NBB brengt de belastingplichtige of zijn eventuele lasthebber binnen negentig kalenderdagen op de hoogte van de vastgestelde tekortkomingen. De mededeling die niet aan de opgelegde vereisten voldoet is niet rechtsgeldig en wordt dus geacht nooit te hebben bestaan. De belastingplichtige of zijn lasthebber beschikt over een termijn van dertig kalenderdagen vanaf deze kennisgeving om aan het CAP een formulier te sturen dat aan de opgelegde vereisten voldoet. Hij of zij kan uiteraard op dat ogenblik nog steeds opteren voor een mededeling langs elektronische weg, indien hij of zij dit wenst,
  • het formulier voldoet aan de opgelegde vereisten: de NBB verzendt binnen negentig kalenderdagen een ontvangstbewijs van de mededeling per post aan de belastingplichtige of aan zijn eventuele lasthebber. Wanneer de belastingplichtige een beroep heeft gedaan op een lasthebber, stuurt de NBB bovendien een ontvangstbewijs van deze mededeling binnen negentig kalenderdagen per post naar het adres van de belastingplichtige dat in het Rijksregister van de natuurlijke personen (of bij gebrek ervan in het « register-bis » van de kruispuntbank van de sociale zekerheid) voorkomt.

7) Kunnen de eerder aan het CAP meegedeelde gegevens m.b.t. buitenlandse rekeningen vervolgens verbeterd of aangevuld worden?

De belastingplichtige of zijn lasthebber kan te allen tijde eerder aan het CAP meegedeelde gegevens verbeteren door een nieuwe, verbeterde mededeling te verrichten hetzij via de online toepassing van het CAP (dit kan ook wanneer de onjuiste of onvolledige gegevens oorspronkelijk op papier zijn meegedeeld), hetzij door middel van het specifieke verbeteringsformulier, dat van deze website (hier klikken) kan worden gedownload of verkregen kan worden op eenvoudige schriftelijke aanvraag aan de NBB (een e-mail naar het adres cap.pcc@nbb.be volstaat). Dit verbeteringsformulier moet, behoorlijk ingevuld, gedagtekend en ondertekend door de belastingplichtige of diens lasthebber, naar het volgende adres worden verzonden: Nationale Bank van België, Centraal Aanspreekpunt, de Berlaimontlaan 14, 1000 Brussel. De voorwaarden die onder punt 5.2.2 hierboven werden uiteengezet, gelden eveneens voor een verbeterde mededeling.

8) Hoe kan het afsluiten van een buitenlandse rekening of het jaar van het laatste belastbaar tijdperk waarin de inkomsten van het kind nog bij die van de ouders werden gevoegd, worden medegedeeld?

Dezelfde mededelingsmogelijkheden als voor een correctie (cf. vorige vraag) gelden voor het afsluiten van een rekening of het einde van het samenvoegen van de inkomsten van het kind en die van de belastingplichtige.

9) Waar kan bijkomende informatie verkregen worden?

Voor meer inlichtingen over de verplichting tot mededeling van buitenlandse rekeningen aan het CAP of tot vermelding van het bestaan ervan in de aangifte PB, kunt u het Contact center van de FOD Financiën iedere werkdag van 8 tot 17 uur telefonisch bereiken op het telefoonnummer: 0257/257.57. U kunt uw eventuele vragen ook stellen via het contactformulier dat beschikbaar is op de website van het Contact center (www.minfin.fgov.be, rubriek "Contact").