National Retail Payments Committee (NRPC)

De Bank heeft besloten om onder de naam National Retail Payments Committee, afgekort, het NRPC, een comité op te richten om kwesties op het gebied van retailbetalingen te bespreken. 

Dit comité, dat wordt voorgezeten door directeur Tim Hermans, heeft tot doel de besprekingen tussen de bij retailbetalingen in België betrokken partijen te vergemakkelijken om nieuwe trends en ontwikkelingen op dit gebied te identificeren die de werking van de Belgische economie ten goede kunnen komen. Een efficiënte markt voor retailbetalingen kan immers een positieve impact hebben op alle economische actoren.

Tot de onderwerpen die door het NRPC worden behandeld behoren onder meer:

  • de efficiëntie en veiligheid van nationale en grensoverschrijdende betalingsdiensten en -instrumenten;
  • de beschikbaarheid en toegankelijkheid van contant geld;
  • de aanvaarding van contant geld;
  • de transparantie van en de sensibilisering voor het gebruik van betaalmiddelen;
  • het volgen van technologische ontwikkelingen (bv. stablecoins, contactloze betalingen, …);
  • het volgen van de ontwikkelingen in de regelgeving.

Het NRPC bestaat uit leden die actief zijn in verschillende sectoren die rechtstreeks te maken hebben met retailbetalingen, waaronder:

  • de Nationale Bank, die het voorzitterschap bekleedt;
  • overheidsinstellingen die actief zijn op het gebied van financiën, consumentenbescherming, economie, administratieve vereenvoudiging en thesaurie;
  • verenigingen die de ondernemingen en de detailhandel vertegenwoordigen;
  • consumentenverenigingen;
  • vertegenwoordigers van de financiële sector;
  • financiële marktinfrastructuren (FMI's), betalingssystemen en systeemrelevante marktactoren op het gebied van betalingen;
  • de geldtransportsector (Cash-In-Transit - CIT).

De beginselen voor de werking van het Comité zijn vastgelegd in een charter dat door de deelnemers moet worden nageleefd.

Het NRPC zal naar verwachting twee of drie keer per jaar in plenaire vergadering bijeenkomen. De eerste plenaire vergadering vond plaats op 1 maart 2021.

Het Comité richt subgroepen ad hoc op voor bepaalde onderwerpen die verder moeten worden onderzocht. Tijdens de eerste plenaire vergadering werden de volgende vier subgroepen opgericht:

Instantbetalingen

De instantbetalingen, die drie en een half jaar geleden werden ingevoerd, vertegenwoordigen slechts een zeer klein aandeel van de overschrijvingen in België (17% van de klassieke SEPA-overschrijvingen naar volume eind 2020). De Europese Commissie en het Eurosysteem willen dat instantbetalingen het nieuwe normaal (“new normal”) worden. Om een beter inzicht te krijgen in de oorzaken van de lage graad van penetratie op de Belgische betaalmarkt en om de inspanningen voor de verspreiding van dit nieuwe betaalinstrument doeltreffend te ondersteunen, wil de Nationale Bank, die de subgroep voor instantbetalingen voorzit, samen met de deelnemers een strategie uitwerken waarin de belangrijkste werkterreinen worden vastgesteld en haalbare, niet-bindende doelstellingen worden geformuleerd (zoals het verzamelen van informatie over de verschillende belemmeringen voor het gebruik van instantbetalingen of het verrichten van studies), volgens een tijdschema dat het mogelijk zal maken de discussiepunten te prioritiseren.

Central Bank Digital Currencies (CBDC)

In oktober 2020 identificeerde het Eurosysteem verschillende toekomstscenario’s waarin de uitgifte van een digitale euro, een elektronische vorm van centralebankgeld (CBDC), aanbevolen of noodzakelijk is. Voorbeelden van deze toekomstscenario’s zijn een sterk verminderd gebruik van cash als betaalmiddel, een belangrijke toename van het gebruik van niet-gereglementeerde betaalmiddelen, wat resulteert in een significant risico voor de financiële stabiliteit en de consumentenbescherming, en een belangrijke toename van het gebruik van digitale munten uitgegeven door buitenlandse centrale banken, waardoor de positie van de euro wordt ondermijnd.

De subgroep van het NRPC heeft als doel de verschillende stakeholders te informeren, consulteren en – indien het Eurosysteem beslist de digitale euro verder te analyseren en/of prototypes te ontwikkelen – te betrekken bij de behoefteanalyse.

Cash

De subgroep Cash zal zich voornamelijk buigen over twee onderwerpen, namelijk enerzijds de hoedanigheid van wettig betaalmiddel en anderzijds de toegankelijkheid van contant geld.

Een van de doelstellingen van de subgroep Cash is om samen met alle belanghebbenden een consensus te bereiken over het gebruik en de aanvaarding van contant geld in België. In dit verband zal de subgroep ook de werkzaamheden van de ELTEG (Euro Legal Tender Expert Group) van de Europese Commissie volgen en de gevolgen van de er genomen beslissingen op nationaal niveau evalueren.

Daarnaast zal de subgroep de toegankelijkheid van contant geld in België beoordelen aan de hand van een door de Nationale Bank ontwikkeld model. Daarbij zal zowel met de huidige situatie als met de verwachte ontwikkelingen rekening worden gehouden. 

Munten

Wat de betalingsgewoonten in ons land betreft, hebben er de afgelopen jaren, niet in het minst gedurende de huidige COVID-19-pandemie, enkele ingrijpende verschuivingen plaatsgevonden in de richting van elektronisch betalen. De overheid moet deze verschuivingen zo goed mogelijk weerspiegelen in de binnenlandse betalingsvoorzieningen, zonder het basisrecht op contante betalingen te ondergraven.

De Algemene Administratie van de Thesaurie, die verantwoordelijk is voor de uitgifte en financiering van munten, wil binnen deze werkgroep en in samenwerking met de deelnemers de mogelijkheden onderzoeken om deze coördinerende rol op een zo efficiënt mogelijke wijze verder te ontwikkelen voor betalingen met munten.

De benodigde hoeveelheid muntstukken in ons land, de manieren waarop de huidige hoeveelheid in omloop optimaal gebruikt kan worden, de inschatting van het toekomstige verloop van de muntbehoefte en de evaluatie van de verplichte afrondingsmaatregel voor 1 en 2 cent vormen de leidraad voor de besprekingen en informatiedeling binnen de werkgroep.