Bestrijding van de economische gevolgen: het werk van de Economic Risk Management Group

Hoe groot zijn de gevolgen van deze crisis voor de economie? Welke steunmaatregelen zijn er nodig? Welke bedrijven moeten we absoluut draaiende houden omdat ze momenteel van kritiek belang zijn voor onze samenleving? Op deze en vele andere zaken biedt de Economic Risk Management Group een antwoord.

ERMG

De coronapandemie plaatst niet enkel ons gezondheidssysteem voor talrijke uitdagingen. Ook de bedrijven, de zelfstandigen en de gezinnen voelen de gevolgen. Door de absoluut noodzakelijke preventiemaatregelen zijn er zelfs economische sectoren volledig stilgevallen. Andere draaien op een lager ritme verder. Vrijwel ieder bedrijf voelt vandaag de impact.

Om deze economische gevolgen in kaart te brengen en te bestrijden besloot de regering op 19 maart de Economic Risk Management Group (ERMG) in het leven te roepen.

Wat is de taak van de Economic Risk Management Group?

De ERMG heeft drie taken:

  • De impact van de coronapandemie meten op de bedrijven, de sectoren en de financiële markten
  • Ervoor zorgen dat de voor ons land zeer kritieke bedrijven en infrastructuren blijven draaien (‘business continuity’)
  • Maatregelen voorstellen aan de regering om deze crisis te bestrijden en daarbij een coördinerende rol spelen

Wat is de algemene doelstelling?

De belangrijkste doelstelling van de ERMG is maatregelen voor te stellen voor bedrijven, zelfstandigen en gezinnen opdat zij deze crisis zouden kunnen overbruggen en de economie derhalve vlot kan heropstarten zodra de coronaverspreiding ingedijkt is. Faillissementen of banenverlies moeten daarbij zoveel mogelijk worden vermeden.

Hoe omvangrijk is deze crisis?

De ERMG probeert de economische impact zo goed mogelijk in kaart te brengen. Dat is niet eenvoudig want de klassieke economische indicatoren zijn daar minder geschikt voor. Daarom heeft de Nationale Bank samen met enkele overheidsinstellingen en met veel steun van de bedrijfs- en werknemersorganisaties nieuwe meetinstrumenten ontwikkeld. Het is vooralsnog te vroeg om objectieve cijfers over de crisis te publiceren.

Wél is het zo dat het om een zware impact gaat maar we verwachten dat het effect veeleer van vrij tijdelijke aard zal zijn. Om die reden willen we geen oorlogsretoriek gebruiken. Onze economische infrastructuur was vóór de crisis gezond en ze is door deze crisis niet vernietigd. Ze kan dus worden heropgestart zodra de pandemie onder controle is en dit opnieuw mogelijk wordt.

Task Force Business Continuity Planning

Binnen ERMG werd onder leiding van Piet Vanthemsche de Task Force Business Continuity Planning opgericht, die bestaat uit Jean-Marie Dochy en Bert Matthijs, allebei directeur-generaal bij het Voedselagentschap FAVV. Zij werden beiden gevraagd omwille van hun uitgebreide ervaring met crisismanagement opgedaan tijdens verschillende crisissen binnen de landbouw- en voedingssector. Deze taskforce heeft als taak te verzekeren dat de kritieke productieketens tijdens de crisisperiode overeind blijven. De TF BCP probeert waar mogelijk en in overleg met de sector pistes van oplossingen voor te stellen teneinde deze voor te leggen aan het gepaste bevoegde niveau, en werkt daarvoor samen met het crisiscentrum van de regering, maar ook met de betrokken Federale Overheidsdiensten. Voor meer info.

Welke maatregelen neemt of zal de Economic Risk Management Group nemen?

De ERMG neemt zélf geen maatregelen maar doet concrete voorstellen aan de regering om, enerzijds, de economische impact te bestrijden en, anderzijds, de business continuity te garanderen.

Kenmerkend voor de maatregelen is dat ze ‘krachtig en gericht maar tijdelijk’ zijn. Krachtig omdat we geconfronteerd worden met een zeer aanzienlijke impact op de bedrijven en de zelfstandigen. Gericht omdat we willen focussen op de entiteiten die het zwaarst worden getroffen. En tijdelijk omdat deze crisis zodra de pandemie onder controle is zal afzwakken en we moeten vermijden dat de overheidsfinanciën op lange termijn zwaar geïmpacteerd worden.

Wat zijn de prioriteiten tijdens deze crisis?

Eerst en vooral moet de gezondheidscrisis worden ingedijkt. Pas dan kunnen de economie en het bedrijfsleven immers herstellen. Dat is veruit het belangrijkste, maar deze opdracht valt buiten de bevoegdheid van de ERMG.

Topprioriteit voor de ERMG is dat de cash situatie van de bedrijven en de zelfstandigen wordt gevrijwaard. Uit de reacties van het bedrijfsleven blijkt – echter zeer voorzichtig –dat dit nu grotendeels het geval is dankzij de diverse maatregelen die de overheid, de banken en de verzekeringsinstellingen reeds hebben genomen (Uitstel betaling van werkgeversbijdragen en sommige belastingen, moratorium voor de afbetaling van kredieten tot september voor gezonde ondernemingen, overheidswaarborgen voor nieuwe kredieten, uitstel van betaling van bepaalde verzekeringspremies door personen en bedrijven getroffen door de crisis …).

Tegelijkertijd moeten we erover waken dat de voor ons land, onze economie en onze samenleving kritieke bedrijven aan de slag blijven. Daarbij moeten we ook trachten te verhinderen dat er in de loop van de volgende weken grote solvabiliteitsproblemen zouden opduiken.

Zodra de gezondheidscrisis achter de rug is, wordt onze prioriteit het duurzaam herstel van onze economie, onze bedrijven en onze zelfstandigen.

Wie maakt er allemaal deel uit van de Economic Risk Management Group?

De ERMG wordt voorgezeten door de gouverneur van de Nationale Bank, Pierre Wunsch, en door Dr. Piet Vanthemsche. Terwijl de gouverneur zich vooral bezighoudt met de economische impact en de gevolgen voor het financieel systeem van ons land, buigt Dr. Vanthemsche zich over de business continuity en over de coördinatie met de werkgroep die belast is met de medisch-preventieve aanpak van de crisis.

Maken voorts deel uit van de ERMG, de voornaamste organisaties die werkgevers en werknemers vertegenwoordigen. Bijvoorbeeld de werkgeversorganisatie VBO/FEB, Unizo en de Union Wallonne des Entreprises, VOKA, Febelfin, de Boerenbond, de drie grote vakbonden enzovoort. Er zijn ook enkele overheidsentiteiten ingeschakeld. Bijvoorbeeld het Planbureau en de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij.

De ERMG kan rekenen op een uitgebreide ondersteuning van de Nationale Bank. Meer dan honderd medewerkers van de studiedienst, de statistische dienst, het bank- en verzekeringstoezicht, de macroprudentiële diensten, economische relaties en communicatie bieden fulltime ondersteuning.

Kan ik als individueel bedrijf mijn problemen voorleggen aan deze Group?

De ERMG verzamelt via de werkgevers- en werknemersorganisaties en via eigen studiewerk de vereiste economische informatie over de situatie in de diverse economische sectoren van ons land. Er wordt ook doelgericht met bedrijven gesproken. Om die reden is het niet de bedoeling dat individuele bedrijven zélf contact opnemen met de ERMG. We raden individuele bedrijven aan om informatie die de ERMG moet bereiken, mee te delen aan hun sectororganisaties.

Hoe is het werk verdeeld binnen de ERMG?

ERMG

De ERMG heeft 8 werkgroepen gecreëerd die elk een specifieke taak hebben. Deze groepen bestaan uit experten van de werkgevers/werknemers organisaties en publieke instellingen zoals de Nationale Bank, het Planbureau, de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij en Economische Zaken. Een overzicht:

  • Realtime opvolging van de economie (lead: Geert Langenus/NBB)
    Deze werkgroep brengt zo goed mogelijk de economisch impact in kaart en ontwikkelde daarvoor talrijke (nieuwe) parameters & (bedrijfs)enquêtes.
  • Macro-economische vooruitzichten en scenario’s (lead: Xavier Debrun/NBB)
    Deze werkgroep analyseert de crisis vooral vanuit macro-economisch perspectief en bekijkt de vele macro-economische scenario’s en hun gevolgen voor de Belgische economie.
  • Budgettaire implicaties (lead: Philippe Donnay/Federaal Planbureau)
    Wat is de financiële impact? Hoeveel kosten de voorstellen? Wat met de overheidsbegroting en de schuldenlast? Op deze en vele vragen formuleert de werkgroep Budgettaire implicaties een antwoord.
  • Feedback vanop het terrein (lead: Luc Aucremanne/NBB)
    In deze workstream worden mogeljjke problemen en voorstellen die vanop het terrein ons bereiken geanalyseerd.
  • Financiering en steun aan grote ondernemingen (lead: Koen Vanloo/FPIM)
    De noodzaak aan financiering en steun voor grote bedrijven is het thema waar deze werkgroep zich mee bezighoudt.
  • Financiering en steun kmo’s en zelfstandigen (lead: Pierre Hermant/Finance Brussels)
    De noodzaak aan financiering en steun voor kleinere ondernemingen en zelfstandigen is het thema waar deze werkgroep zich mee bezighoudt.
  • Financiering en steun werknemers en particulieren (lead: Tim Hermans/NBB)
    De noodzaak aan steun voor gezinnen, particulieren en werknemers is het thema waar deze werkgroep zich mee bezighoudt.
  • Communicatie (lead: Geert Sciot/NBB)
    Deze werkgroep coördineert alle communicatie-inspanningen van de ERMG.

ERMG-enquêtes

Wekelijks worden duizenden Belgische ondernemingen bevraagd naar de impact van COVID-19 op hun activiteit.

Onder coördinatie van de NBB en het VBO hebben enkele organisaties die de ondernemingen en zelfstandigen vertegenwoordigen (BECI, Boerenbond NSZ, UNIZO, UWE en VOKA) de krachten gebundeld om in het kader van de ERMG wekelijks een grootschalige enquête te houden bij duizenden in Brussel, Vlaanderen en Wallonië gevestigde ondernemingen. Aan de hand van die enquête wordt nagegaan welke impact de coronacrisis heeft op de economische activiteit in België en op de financiële gezondheid van de bevraagde Belgische ondernemingen. We stippen vooraf aan dat de enquête focust op de ondernemingen uit de private sector. Er moet dus worden opgemerkt dat bepaalde overheidssectoren zoals het onderwijs niet opgenomen zijn, ook al ervaren deze laatsten eveneens een impact. Elke vrijdag worden de resultaten van deze unieke samenwerking vrijgegeven.

De resultaten van de laatste bevraging alsook van de vorige enquêtes kan u hier vinden: Resultaten ERMG-enquête