Sociale balans

In de sociale balans wordt specifieke informatie vermeld over het personeelsbestand: aantal tewerkgestelden, personeelsverloop, opleiding ... Wie dient een sociale balans neer te leggen en welk formulier kan worden gebruikt?

1. Ondernemingen, verenigingen en stichtingen die een sociale balans als deel van hun jaarrekening openbaar moeten maken

De modellen van de jaarrekening voor Belgische ondernemingen bevatten een sectie "sociale balans".  Deze sectie moet worden ingevuld door iedere Belgische onderneming die personeel tewerk stelt.

De modellen van de jaarrekening voor grote en zeer grote verenigingen en stichtingen bevatten ook een sectie "sociale balans". Deze sectie moet worden ingevuld door iedere vereniging en stichting die ten minste 20 personeelsleden in voltijds equivalent (VTE) tewerk stelt.

De verenigingen en stichtingen die groot of zeer groot zijn maar een ander dan het gestandaardiseerde model van jaarrekening gebruiken, moeten daarin een sociale balans voorzien indien het schema dat ze gebruiken er geen bevat.

De sociale balans die deel uitmaakt van het neerleggingsformulier van de jaarrekening en andere overeenkomstig het wetboek van vennootschappen neer te leggen documenten wordt door de Balanscentrale ter beschikking van het publiek gesteld.

De ondernemingen naar buitenlands recht die in België een bijkantoor hebben en de buitenlandse vzw's met een centrum van werkzaamheden in België. Hun sociale balans heeft enkel betrekking op de tewerkstelling in al hun Belgische centra van werkzaamheden samen.

2. Ondernemingen, verenigingen en stichtingen die geen jaarrekening openbaar moeten maken via de Nationale Bank 

Niet alle ondernemingen, verenigingen en stichtingen moeten een jaarrekening openbaar maken via de Nationale Bank en sommige ondernemingen moeten zelfs geen jaarrekening opstellen. Toch moeten de volgende ondernemingen, verenigingen en stichtingen een sociale balans opmaken en deze binnen 7 maanden na afsluiting van hun boekjaar aan de Nationale Bank bezorgen:

  • de volgende Belgische ondernemingen, verenigingen en stichtingen:
    • de ziekenhuizen voor zover zij niet de vorm van een handelsvennootschap met beperkte aansprakelijkheid of van een vzw (die volgens de groottecriteria als groot of zeer groot wordt beschouwd) hebben aangenomen; in voorkomend geval moeten zij een jaarrekening inclusief een sociale balans openbaar maken.
    • de privaatrechtelijke rechtspersonen die geen jaarrekening openbaar moeten maken, voor zover zij ten minste 20 personeelsleden in hun personeelsregister hebben ingeschreven.

Het te gebruiken model is afhankelijk van de betrokken onderneming, vereniging of stichting:

  • ziekenhuizen en buitenlandse ondernemingen moeten het volledig of verkort model van de sociale balans invullen al naargelang zij de groottecriteria al dan niet overschrijden.
    Voor de buitenlandse onderneming worden deze criteria berekend op basis van de geconsolideerde cijfers met betrekking tot al haar Belgische vestigingen.
  • de privaatrechtelijke rechtspersonen die niet verplicht zijn een jaarrekening openbaar te maken en die:
    • gemiddeld 50 of meer werknemers tewerkstellen, moeten hun sociale balans volgens het volledig model opstellen
    • gemiddeld 20 tot 49 werknemers tewerkstellen, mogen hun sociale balans volgens het verkort model opstellen.

Een onderneming, vereniging of stichting die geen jaarrekening openbaar moet maken bij de Nationale Bank maar wel binnen de 7 maand na afsluiting van het boekjaar een sociale balans aan de Nationale bank moet bezorgen, kan hiervoor gebruikmaken van het gepaste model van sociale balans.

Hieronder vindt u de meest recente versie van het "Volledig model van sociale balans" en het "Verkort model van sociale balans" zoals door de Nationale Bank bekendgemaakt op 5 december 2012.

Voor meer informatie over het invullen van de diverse rubrieken van de sociale balans, verwijzen we naar:

  • het Advies CBN S100 van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen met als titel "Vragen en antwoorden over de sociale balans" uit het Bulletin nr. 39 van april 1997
  • het Advies CBN 2009/12 van oktober 2009 van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen met als titel "De sociale balans en de statutaire werknemers" uit het Bulletin nr. 52 van maart 2010
  • de Toelichtingsnota betreffende de informatie over de opleidingsactiviteiten, opgesteld door de Nationale Bank in samenwerking met de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven en met de Nationale Arbeidsraad
  • de lijst van veel gestelde vragen (FAQ Sociale balans).

De ingevulde documenten worden naar het volgende adres verstuurd:

Nationale Bank van België
Balanscentrale - "Sociale balans"
de Berlaimontlaan 14
1000 Brussel

De Balanscentrale verwerkt de individuele gegevens van deze sociale balansen in haar statistieken, die ter beschikking van het publiek worden gesteld.
De individuele gegevens van de sociale balansen van ondernemingen of verenigingen en stichtingen die niet verplicht zijn om hun jaarrekening bij de Nationale Bank van België neer te leggen, worden niet ter beschikking van het publiek gesteld. Dit is de reden waarom het "bezorgen" van de sociale balans aan de Balanscentrale gratis is.

3. Historiek van de modellen van sociale balans

De niet-actuele modellen van de sociale balans zijn in de vorm van een pdf-bestand beschikbaar op deze website.