Jaarlijks werkprogramma inzake Europese statistieken
De statistische functie van het ESCB is gebaseerd op een wettelijk mandaat om alle vereiste en relevante gegevens te verzamelen voor de productie en publicatie van onpartijdige, betrouwbare, toepasselijke, tijdige, consistente en toegankelijke statistieken op de gebieden die onder de verantwoordelijkheid van het ESCB vallen. Waar van toepassing, voldoen deze statistieken aan Europese en internationaal overeengekomen standaarden, richtlijnen en procedures. De onafhankelijkheid die aan het ESCB wordt toegekend krachtens Artikel 130 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie houdt onder meer in dat er geen sprake kan zijn van politieke beïnvloeding in de samenstelling en verspreiding van statistische informatie.
Het ESCB hecht groot belang aan de kwaliteit van zijn statistieken. Daarom worden daarbij internationaal overeengekomen kwaliteitsnormen in aanmerking genomen, zoals die zijn geformuleerd in de Special Data Dissemination Standard en Data Quality Assessment Framework van het IMF, die op hun beurt hun oorsprong vinden in de Fundamental Principles of Official Statistics van de VN. Onverminderd het Protocol betreffende de Statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank (hierna “de Statuten”), werkt het ESCB samen met het Europees Statistisch Systeem (ESS), dat bestaat uit Eurostat (het Statistisch Bureau van de Europese Unie (EU)), de nationale statistische instellingen en andere nationale statistische instanties, en houdt het rekening met de in de European Statistics Code of Practice for the National and Community Statistical Authorities neergelegde beginselen.
Het ESCB streeft ernaar zijn statistische functie op effectieve wijze uit te voeren en bij het verzamelen, samenstellen en verspreiden van statistieken de beschikbare middelen efficiënt te gebruiken. Overeenkomstig de primaire en daarvan afgeleide EU-wetgeving (respectievelijk Artikel 130 van het Verdrag, Artikel 5 van de Statuten en Verordening van de Raad 2533/98 zoals gewijzigd door Verordening van de Raad 951/2009), wordt beoogd de vereiste kwalitatief goede statistische informatie op zodanige wijze te verzamelen dat de rapportagelast voor respondenten tot een minimum wordt beperkt en dat hun privacy wordt gewaarborgd en de vertrouwelijkheid van de door hen verschafte niet-openbare informatie wordt beschermd. Het mogelijke hergebruik, voor administratieve doeleinden, van door individuele rapporteurs aan het ESCB verschafte vertrouwelijke statistische informatie is beperkt tot informatie over ondernemingen die anders dezelfde informatie tweemaal aan het ESCB zouden moeten verschaffen (bijv. voor minimumreservesdoeleinden) en die zij wettelijk verplicht zijn te verstrekken. Verder garandeert het ESCB dat de door een ESS-instantie verschafte vertrouwelijke statistische informatie uitsluitend voor statistische doeleinden zal worden gebruikt.
Bij het uitvoeren van zijn statistische functie committeert het ESCB zich aan de beginselen van deugdelijk bestuur en de hoogste ethische normen, alsook aan de uitvoering van zijn taken in een geest van samenwerking en teamwork. In het kort worden, overeenkomstig de Missie van het Eurosysteem, de ESCB-statistieken gereguleerd door een samenstel van beginselen die betrekking hebben op de institutionele omgeving, de statistische processen en de statistische output van het ESCB.
Het institutionele kader waarin de statistieken worden geproduceerd is van aanzienlijke invloed op hun kwaliteit. De institutionele omgeving raakt in aanzienlijke mate aan de integriteit en geloofwaardigheid van de productie en verspreiding van statistieken. De relevante beginselen die hierbij van toepassing zijn, zijn de volgende:
"Professionele onafhankelijkheid" heeft in de context van de statistische functie van het ESCB twee dimensies. Ten eerste wordt de onafhankelijkheid van het ESCB gegarandeerd krachtens Artikel 130 van het Verdrag en Artikel 7 van de Statuten. Dit geldt voor alle door het ESCB uitgevoerde taken en houdt in dat er geen enkele politieke beïnvloeding mag bestaan bij de uitvoering door het ESCB van zijn statistische functie. Overeenkomstig de Statuten, is het niet toegestaan aan het ESCB om "instructies te vragen aan dan wel te aanvaarden van instellingen, organen of instanties van de Unie, van regeringen van lidstaten of van enig ander orgaan". Ten tweede dient de productie van ESCB-statistieken te voldoen aan het criterium van wetenschappelijke onafhankelijkheid, hetgeen inhoudt dat de keuze van bronnen, definities, methoden en statistische technieken voor de ontwikkeling en productie van ESCB-statistieken, en de beslissingen ten aanzien van het tijdstip en de inhoud van alle vormen van verspreiding, uitsluitend dienen te worden bepaald door statistische overwegingen.
Indicatoren:
Het “mandaat voor het verzamelen van gegevens” houdt in dat het ESCB moet beschikken over een duidelijk wettelijk mandaat voor het verzamelen van gegevens voor Europese statistische doeleinden. Daarnaast heeft het ESCB de bevoegdheid gekregen rapporteurs sancties op te leggen wanneer deze niet aan hun verplichtingen voldoen.
“Voldoende middelen” houdt in dat de personele en financiële middelen, faciliteiten en de IT-infrastructuur zo efficiënt mogelijk worden ingezet, en dat deze in juiste verhouding staan tot het statistische werkprogramma.
“Kwaliteitsbewustzijn” houdt in dat de statistische functie van het ESCB zich verplicht kwaliteit te leveren. Zij stelt systematisch en periodiek sterke en zwakke punten vast teneinde de kwaliteit van de processen en de producten voortdurend te verbeteren.
"Statistische geheimhouding" houdt in dat vertrouwelijke statistische informatie betreffende individuele statistische eenheden die door leden van het ESCB hetzij direct van rapporterende partijen hetzij indirect van ESS-instanties of andere nationale/internationale entiteiten wordt verzameld, beschermd dient te worden. Vertrouwelijke statistische informatie die wordt uitgewisseld tussen een ESS-autoriteit en een lid van het ESCB dient niet te worden gebruikt voor doeleinden die niet exclusief statistisch zijn (zoals administratieve of belastingsdoeleinden), voor rechtszaken of voor de verificatie of sanctionering als bedoeld in Artikelen 6 en 7 van de Verordening van de Raad 2533/98. Dergelijke informatie dient uitsluitend toegankelijk te zijn voor die medewerkers die statistische taken uitvoeren binnen het specifieke terrein waarop de statistische informatie betrekking heeft. Bovendien dient het ESCB alle regelgevende, administratieve, technische en organisatorische maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn om de vertrouwelijke statistische informatie te beschermen tegen onrechtmatige openbaarmaking of onrechtmatig gebruik.
"Onpartijdigheid" houdt in dat de statistieken van het ESCB op neutrale wijze dienen te worden ontwikkeld, geproduceerd en verspreid. Bovendien dienen deze statistieken gelijktijdig toegankelijk te zijn voor alle gebruikers om zo het vertrouwen onder het grote publiek in de integriteit van de beleidsbeslissingen waaraan zij ten grondslag liggen, te bewaren.
"Objectiviteit" houdt in dat de statistieken van het ESCB op systematische, betrouwbare en onbevooroordeelde wijze dienen te worden ontwikkeld, geproduceerd en verspreid. Dit betekent dat beroepsregels en ethische normen dienen te worden nageleefd en dat het gevolgde beleid en de gehanteerde praktijken transparant dienen te zijn voor zowel gebruikers als respondenten.
De voor de ontwikkeling, verzameling, verwerking en verspreiding van statistieken aangewende processen vormen de kern van alle statistische systemen. De relevante beginselen zijn:
“Deugdelijke methoden” houdt in dat het ESCB bij het ontwikkelen en samenstellen van statistieken gebruik zal maken van deugdelijke statistische methoden die zijn gebaseerd op wetgeving en standaarden van het ESCB zelf en van de EU, en/of van internationaal overeengekomen normen, richtlijnen of beste praktijken.
“Toereikende statistische procedures” houdt in dat in alle stadia van de statistische productieketen effectieve en efficiënte statistische procedures worden gevolgd.
"Minimalisering van de rapportagelast" houdt in dat het ESCB passende procedures dient op te zetten zodat kan worden voldaan aan gebruikersvereisten terwijl tegelijkertijd de lastendruk voor rapporterende partijen zoveel mogelijk wordt beperkt zonder dat de kwaliteit van ESCB-statistieken daardoor wordt aangetast.
"Kosteneffectiviteit" houdt in dat de kosten van de productie van ESCB-statistieken evenredig dienen te zijn aan de voordelen van deze statistieken en dat optimaal gebruik dient te worden gemaakt van de beschikbare middelen. Waar toepasselijk dient de te verzamelen informatie te worden opgevraagd uit beschikbare bestanden of bronnen.
“Output van hoge kwaliteit” stoelt op de volgende vijf beginselen:
"Relevantie" houdt in dat ESCB-statistieken moeten voorzien in expliciete of impliciete gebruikersbehoeften. Deze behoeften kunnen zich in de loop der tijd wijzigen ten gevolge van veranderingen in het economische klimaat.
"Nauwkeurigheid en betrouwbaarheid (met inbegrip van stabiliteit)" houdt in dat ESCB-statistieken nauwkeurige en betrouwbare informatie dienen te geven ten aanzien van het verschijnsel dat zij beogen te meten. "Nauwkeurigheid" kan worden gedefinieerd als de mate waarin de statistische output de (onbekende) werkelijke waarde van de variabele die wordt gemeten benadert, terwijl "betrouwbaarheid" betrekking heeft op de mate waarin herziene schattingen van een specifieke statistiek de oorspronkelijk gepubliceerde waarde benadert.
"Tijdigheid en punctualiteit" houdt in dat de ESCB-statistieken op tijd en stipt dienen te zijn, waarbij "tijdigheid" betrekking heeft op de tijdspanne tussen de beschikbaarheid van de informatie en de gebeurtenis of het verschijnsel waarop deze informatie betrekking heeft, en "punctualiteit" betrekking heeft op de tijdspanne tussen de werkelijke datum van publicatie van de gegevens en de datum waarop de gegevens hadden moeten worden gepubliceerd.
“Samenhang en vergelijkbaarheid” houdt in dat ESCB-statistieken consistent dienen te zijn: (1) over een bepaalde periode, (2) binnen de gegevensreeks die in een enkele publicatie wordt openbaar gemaakt, (3) tussen gegevensreeksen en (4) tussen verschillende frequenties voor dezelfde gegevensreeks, en dat zij, waar toepasselijk, 5) vergelijkbaar dienen te zijn met statistieken uit andere regio's of landen. In deze context heeft de coherentie van statistische informatie betrekking op de mate waarin deze binnen een breed analytisch kader en over een periode succesvol kan worden gecombineerd met andere statistische informatie. Consistente statistieken vergemakkelijken tevens internationale vergelijkingen. Het gebruik van standaardbegrippen, classificaties en doelpopulaties bevordert coherentie, net zoals het gebruik van een gemeenschappelijke methodologie voor enquêtes dat doet.
"Toegankelijkheid en duidelijkheid" houdt in dat de informatie betreffende gegevens en metagegevens op duidelijke en begrijpelijke wijze dient te worden gepresenteerd, en gemakkelijk en onmiddellijk toegankelijk dient te zijn voor alle gebruikers.
Bron: ECB