Home TARGET UCV Verrekenkamer Links Contact

Werkingsprincipes

Toegelaten opdrachten

ELLIPS behandelt alleen creditberichten in euro zowel interbancair (MT202) als voor rekening van de cliënteel (MT103).

ELLIPS verwerkt zowel nationale als grensoverschrijdende betalingen. De grensoverschrijdende betalingen zijn bestemd voor banken in een EU-land dat deelneemt aan TARGET, ook wanneer het nog geen deel uitmaakt van de monetaire unie.

Betalingsmodule

Verwerkingsprocedure - nationale betalingen

De verzonden opdrachten worden onmiddellijk door ELLIPS ter validatie nagekeken. Bij verwerping van een opdracht wordt er een SWIFT-bericht gestuurd naar de aanbieder.
De aanvaarde opdrachten worden in een bestand weggeschreven en chronologisch in het systeem behandeld volgens het FIFO principe (first in, first out).

Indien voor de aanbieder geen wachtrij (WR) openstaat, wordt de opdracht als volgt behandeld: :

de nodige informatie om de betaling te vereffenen wordt uit de gedetailleerde opdracht geselecteerd en naar de toepassing van de rekeningen-courant van de NBB gestuurd

indien de aanbieder over voldoende fonds beschikt, wordt de betaling vereffend (aanbieder gedebiteerd, geadresseerde gecrediteerd) en wordt ze meteen definitief; ELLIPS wordt op de hoogte gebracht van de vereffening en stuurt onmiddellijk de gedetailleerde opdracht naar de geadresseerde. Indien het beschikbare fonds ontoereikend is om de betaling te vereffenen, stelt de Rekeningen courant ELLIPS hiervan op de hoogte; ELLIPS plaatst de opdracht in de WR.

Verwerkingsprocedure - grensoverschrijdende betalingen

De validatie en eventuele wachtrij behandeling van grensoverschrijdende betalingen verschilt niet van die voor de nationale betalingen. Het verschil ligt in de vereffening van de operaties. Enkel de opdrachtgevende deelnemer beschikt immers over een rekening bij de NBB. De begunstigde deelnemer houdt daarentegen zijn rekening aan bij een andere NCB (zie supra).

Om een grensoverschrijdende betaling in ELLIPS mogelijk te maken, werd een technische deelnemer NBB/IL gecreëerd.

Een grensoverschrijdende betaling in ELLIPS kan als volgt samengevat worden :

een Belgische bank A stuurt een betalingsopdracht naar ELLIPS bestemd voor bank B in een land dat deelneemt aan TARGET;
ELLIPS valideert de opdracht;
indien bank A over voldoende fonds beschikt, debiteert ELLIPS bank A en crediteert NBB/IL;
de interlinking component debiteert NBB/IL en crediteert de NCB van bestemming
de interlinking component zendt daarna een PSMR (Payment System Message Request) naar de NCB van het land van bestemming;
NCB antwoordt met een PSMN (Payment System Message Notification). Indien het een positieve PSMN betreft dan is de betaling definitief. Dit betekent dat de begunstigde deelnemer werd gecrediteerd in de boeken van de NCB van bestemming. Indien het een negatieve PSMN betreft dan ontvangt bank A een terugbetaling in ELLIPS.

Het liquiditeitsbeheer in ELLIPS

Beheer van de prioriteiten
De ELLIPS-deelnemers kunnen aan hun betalingen een prioriteitscode toekennen van 1 tot maximaal 9. De codes van 1 tot 6 zijn bestemd voor betalingen waarbij geen beroep gedaan wordt op de reservering van fondsen (cf infra). Bij betalingen waarvoor wel beroep gedaan wordt op het reserveren van fondsen moeten de codes 7 tot 9 gebruikt worden.
Het intelligente FIFO by-pass-mechanisme
Het intelligente FIFO by-pass-mechanisme voor wachtrijen (WR), dat hierna beschreven wordt, regelt de vlotte doorstroming van de betalingen.

Wanneer de aanbieder reeds in een wachtrij staat, wordt het bedrag van het nieuwe order vergeleken met dat van de bestaande orders met gelijke prioriteitscode. Indien het bedrag kleiner is dan dat van de andere opdrachten in de WR en indien er geen orders met een hogere prioriteitscode in de WR staan, wordt de opdracht uitgevoerd alsof er geen WR bestaat. In alle andere gevallen wordt de nieuwe opdracht in de WR geplaatst. Bepaalde orders kunnen prioritair worden behandeld. Deze opdrachten vertonen een hogere prioriteitscode. Een toename van de beschikbare fondsen van een aanbieder, zet de verwerking van de opdrachten in de WR in gang. De opdrachten met de hoogste prioriteitscode worden altijd eerst uitgevoerd; bij gelijkheid van prioriteitscode geldt het FIFO by-pass-principe.
Het reserveren van fondsen
Dank zij het mechanisme voor het reserveren van fondsen kan de ELLIPS-deelnemer één of meerdere sommen blokkeren op zijn rekening-courant, dit om de uitvoering van één of meerdere opdrachten te waarborgen. Deze reserveringen worden uitgevoerd in de toepassing Rekeningen-courant van de NBB.
Het annuleren van een betaling
Een ELLIPS-deelnemer kan een betaling die in de wachtrij staat laten annuleren door een verzoek tot schrapping naar ELLIPS te zenden. Op basis van deze aanvraag en mits het akkoord van de begunstigde deelnemer, zullen de ELLIPS/TARGET-operatoren de betaling manueel schrappen in ELLIPS.
Collectieve deblokkering
Deze procedure wordt automatisch geïnitieerd 5 minuten na de afsluiting van de klantenbetalingen (normaal om 17 uur) en van de interbancaire betalingen (normaal om 18 uur). De collectieve deblokkeringsprocedure beëindigt de verwerking van de opdrachten die op dat ogenblik eventueel nog in de wachtrij zouden staan. Daartoe wordt, uitgaande van de veronderstelling dat alle opdrachten gelijktijdig uitgevoerd werden, per deelnemer een saldo gesimuleerd. Indien geen enkele deelnemer een negatief saldo vertoont, wordt iedere betaling individueel uitgevoerd. In het andere geval zal de ELLIPS/TARGET-verantwoordelijke die deelnemers verwittigen van wie het saldo ontoereikend is en hen vragen de nodige maatregelen te treffen om de situatie te deblokkeren.

Deze procedure kan eveneens manueel worden opgestart in geval van grid-lock (elkaar blokkerende wachtrijen van betalingen).
Intraday-krediet
De NBB biedt haar tegenpartijen gratis intraday-krediet aan om tijdens de werkdag debet-posities in euro te financieren op vereffeningsrekeningen geopend op naam van de begunstigde instellingen. Dit intraday-krediet neemt in principe de vorm aan van provisies op rekening-courant, gedekt door effecten. Het maximumbedrag van het intraday-krediet waarover een instelling kan beschikken is beperkt tot het beleenbare quotum van het gevormde pand.
De NBB beschikt over een wettelijk voorrecht op alle effecten die in aanmerking kunnen komen als pand en die de tegenpartijen als eigen middelen aanhouden op een effectenrekening bij de NBB of haar effectenclearingsysteem.

De thesauriemodule

Deze module stelt de ELLIPS-deelnemers in de gelegenheid informatie op te vragen over alles wat in de loop van de dag gebeurt in de betalingssystemen. De deelnemer kan systematisch inlichtingen verkrijgen over :

mogelijkheden van kredietopname bij NBB;
stand van zijn rekening-courant bij de NBB;
operaties op de rekening-courant bij de NBB en in het bijzonder de ELLIPS-betalingen;
operaties afkomstig van en bestemd voor andere RTGS systemen die aan TARGET deelnemen
posities van de perifere systemen;
wachtrij met nog uit te voeren opdrachten;
wachtrij met aan hem geadresseerde opdrachten.

De dagafsluiting

ELLIPS aanvaardt geen cliëntentransfers (MT103) na 17 uur, met uitzondering van grensoverschrijdende opdrachten afkomstig van TARGET. Na 18 uur aanvaardt ELLIPS geen interbancaire opdrachten meer (MT202), met uitzondering van grensoverschrijvende opdrachten afkomstig van TARGET. Om 17.05 uur tracht ELLIPS de verwerking van de opdrachten die zich eventueel nog in de wachtrij bevinden, te voltooien. In dit geval voert ELLIPS de gezamenlijke deblokkeringsprocedure uit (zie 1.6.3.5.). Deze gezamenlijke deblokkering wordt door de systeembeheerder gestart.
Om 18.05 uur wordt ook hier een gezamenlijke deblokkeringsprocedure gestart.
Indien de deblokkeringsprocedure voor beide types opdrachten niet kan leiden tot de uitvoering van alle opdrachten die zich op dat ogenblik in de WR bevinden, worden alle grensoverschrijdende opdrachten uit de WR geschrapt.
Opdrachten met betrekking tot de monetaire politiek mogen tot 18.30 uur aangeboden worden.
Alle opdrachten die zich nog in de WR bevinden bij de afsluiting van ELLIPS, worden op dat ogenblik geschrapt. ELLIPS wordt in normale omstandigheden om 18:30 uur afgesloten.