Driemaandelijkse bijwerking van 7 december 2018

Integrale versie van het kwartaalcommentaar (PDF).

Executive summary

In het derde kwartaal van 2018 vertraagde de groei van de kredietverlening aan niet-financiële ondernemingen door de ingezeten banken in België licht ten opzichte van juni 2018, maar bleef hij weliswaar op een hoog niveau. Eind september bedroeg het jaar-op-jaar veranderingspercentage van die kredieten 8,1 % (tegen 8,3 % in juni). De ontwikkelingen liepen uiteen naargelang van de kredietcategorie: het groeitempo van de kredieten op lange termijn (meer dan vijf jaar) kwam eind september uit op 7,5 %, wat nauw aansluit bij het peil dat tijdens het voorgaande kwartaal werd opgetekend (8,0 %), terwijl dat van de kredieten op middellange termijn (tussen één en vijf jaar) aanzienlijk is gedaald, tot 2,0 % (tegen 10,3 % in juni). Het groeitempo van de kredieten op korte termijn (minder dan een jaar), ten slotte, volgde de tegenovergestelde tendens en bedroeg 12,9 % in het derde kwartaal van 2018, tegen 7,9 % in het voorgaande kwartaal.

De kredietgroei werd over het algemeen gestimuleerd door de lage rentetarieven die van toepassing zijn op nieuwe bankkredieten. In het derde kwartaal van 2018 bleven de tarieven op nieuwe kredieten aan ondernemingen nagenoeg onveranderd en dicht bij hun historisch minimum. De kortetermijnrentes, die gewoonlijk dezelfde tendens vertonen als de geldmarktrente, bedroegen 1,61 % (-1 basispunt ten opzichte van het voorgaande kwartaal) voor de leningen van minder dan € 1 miljoen en 1,34 % voor de leningen van meer dan € 1 miljoen (+1 basispunt). De rentetarieven op middellange termijn (tussen één en vijf jaar) zijn met 2 basispunten toegenomen, tot 1,39 %. De gemiddelde rente op langlopende kredieten (meer dan vijf jaar), ten slotte, daalde, tot 1,75 % (-2 basispunten).

Voor de vijfde keer op rij zijn de door de banken gehanteerde kredietvoorwaarden in het derde kwartaal van 2018 niet veranderd. Volgens de gegevens die door de vier grote Belgische banken werden verstrekt in het kader van de enquête van het Eurosysteem naar de bancaire kredietverlening, zou de concurrentiedruk tussen de kredietinstellingen evenwel zijn blijven bijdragen tot een versoepeling van de kredietvoorwaarden. Bovendien maakten de banken gewag van een nieuwe toename van de kredietvraag, zowel van de grote ondernemingen als van de kmo’s, ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Die hogere vraag zou aan meerdere factoren toe te schrijven zijn, meer bepaald aan het rentepeil en aan de toegenomen financieringsbehoeften in verband met investeringen, en het voorraad- en bedrijfskapitaalbeheer. Voor het vierde kwartaal van 2018 verwachten de Belgische banken opnieuw een stabilisatie van hun kredietverleningscriteria en voorspellen ze een toename van de vraag naar leningen van de ondernemingen. De niet-financiële ondernemingen, van hun kant, beschouwen de algemene kredietvoorwaarden nog steeds als relatief gunstig.

Voor het eurogebied als geheel nam de groeivoet van de kredieten aan ondernemingen in het derde kwartaal van 2018 licht toe: hij beliep 4,3 %, tegen 4,0 % in het voorgaande kwartaal. In alle lidstaten, behalve in Griekenland, werden positieve groeicijfers opgetekend. Overigens maakten de banken uit de monetaire unie tijdens deze periode gewag van een versoepeling van hun voorwaarden voor bedrijfskredieten en van een toename van de vraag naar krediet. Voor het vierde kwartaal van 2018 verwachten ze dat die tendensen zich zullen voortzetten.