Trimestriële bijwerking van 24 april 2013

De toekenningscriteria voor leningen aan niet-financiële ondernemingen zijn in het vorige trimester lichtjes verscherpt terwijl deze voor leningen inzake consumptiekrediet ongewijzigd bleven. De evolutie van de toekenningscriteria inzake leningen voor woningfinanciering is opmerkelijk omdat een lichte versoepeling wordt aangegeven over het afgelopen kwartaal daar waar de vorige trimesters werden gekenmerkt door een uitgesproken verstrenging. Ook voor het komende trimester geven de Belgische kredietinstellingen een ander beeld van de toekenningscriteria al naar gelang de beschouwde kredietsoort: geen wijziging voor leningen aan niet-financiële ondernemingen, een versoepeling voor leningen inzake consumptiekrediet en een terugkerende verstrenging voor toekenningscriteria inzake woningfinanciering. Over het geheel van de eurozone zien we het afgelopen kwartaal een lichte verscherping van de toekenningscriteria voor de drie beschouwde kredietsoorten. De verwachting aangaande het komende kwartaal is een voortzetting van deze lichte verstrenging in de toekenningscriteria, zij het slechts in zeer lichte mate voor leningen inzake consumptiekrediet.

De Belgische bankiers rapporteerden over het voorbije kwartaal een daling in de vraag naar kredieten voor alle beschouwde kredietsoorten hoewel de daling minder uitgesproken was voor de vraag vanwege niet-financiële ondernemingen. De verwachting voor het komende kwartaal geeft een verdere daling aan van de vraag inzake woningfinanciering en een meer uitgesproken daling voor de vraag inzake consumptiekrediet. De vraag afkomstig van leningen aan niet-financiële ondernemingen zou zich eerder stabiliseren. Over het geheel van de eurozone gaven de bankiers over het afgelopen trimester eveneens een daling aan van de vraag voor alle beschouwde kredietsoorten. Deze tendens tot daling in de vraag voor de beschouwde kredietsoorten zou zich in de eurozone lichtjes doorzetten het komende kwartaal.

Ad hoc vragen

De crisis in de Amerikaanse zogeheten “subprime” hypotheek-gerelateerde obligaties en de doorwerking daarvan op andere financiële markten hebben in de tweede helft van 2007 in de gehele wereld geleid tot een veel voorzichtigere waardering van het kredietrisico. Om een inzicht te verkrijgen in hoeverre de spanningen op de financiële markten van invloed zijn geweest op de kredietnormen (leencriteria) van banken voor leningen en de kredietlijnen aan ondernemingen en huishoudens in de eurozone in het eerste kwartaal van 2013 en in hoeverre ze dat zullen zijn in de komende drie maanden, werd opnieuw een ad hoc vraag opgenomen in de vragenlijst van april 2013. De voornaamste resultaten worden hieronder samengevat:

  • Op Belgisch niveau verklaarden de financiële instellingen een lichte verbetering te merken in zowel de wholesale-financiering als in de securitisate van leningen voor woningfinanciering. Er werd geen wijziging gerapporteerd afkomstig van de interbancaire ongedekte geldmarkt en van de mogelijkheid tot risico-overdracht buiten balans. De retail-financiering liet een gemengd beeld zien doordat de financiering uit korte termijn deposito's verbeterde daar waar de financiering uit langlopende deposito's verslechterde. Op het niveau van de eurozone gaven de financiële instellingen aan een lichte verbetering te merken in nagenoeg alle categorieën van financiering. De lichte verbetering in de financiering uit deposito's was toe te schrijven aan deze uit de korte termijn daar waar de financiering uit langlopende deposito's nagenoeg stabiel bleef. Voor de komende drie maanden verwachten de Belgische bankiers nagenoeg eenzelfde tendens als bij het afgelopen trimester voor de retail-financiering, de interbancaire ongedekte geldmarkt en de mogelijkheid tot risico-overdracht buiten balans. In de wholesale-financiering en in de securitisatie van leningen krijgen we een gemengd beeld doordat de financiering uit kortlopende schuldbewijzen (wholesale-financiering) en uit de securitisatie van leningen voor woningfinanciering verwacht wordt te verbeteren daar waar de financiering uit de middellange- tot lange termijnschuldbewijzen (wholesale-financiering) en de securitisatie van leningen aan bedrijven verwacht wordt te verslechteren. Op Europees niveau zet zich de lichte verbetering door, zij het op meer beperkte wijze, voor wat betreft de retail-funding (met uitzondering van een lichte verslechtering voor de langlopende deposito's), de ongedekte geldmarkt, de wholesale-financiering en de mogelijkheid tot risico-overdracht buiten balans. Er wordt een lichte verslechtering verwacht in de financiering uit securitisatie van leningen.

De Europese Centrale Bank heeft beslist om vanaf de Bank Lending Survey van januari 2012 een ad hoc vraag toe te voegen met betrekking tot de invloed van de staatsschuldcrisis. Deze vraag peilt naar de invloed van de spanningen op de Europese markt voor staatsschuldpapier op de financieringsvoorwaarden, de kredietverstrekkingsvoorwaarden en ook op de "lending margins" van de kredietinstellingen gedurende het eerste kwartaal van 2013. De voornaamste resultaten worden hieronder samengevat:

  • De Belgische kredietinstellingen ondervonden het afgelopen kwartaal gemiddeld een verslechtering van hun financieringsvoorwaarden als gevolg van de staatsschuldcrisis (via directe blootstelling aan staatsschulden en via de waarde van staatsonderpand dat beschikbaar was voor whole-sale markttransacties) daar waar de Europese kredietinstellingen gemiddeld quasi geen invloed ondervonden. Zowel over de eurozone als voor België was de invloed van de staatsschuldcrisis op de kredietverstrekkingsvoorwaarden quasi nihil. De staatsschuldcrisis heeft in de Eurozone zeer beperkt bijgedragen tot een verruiming van de kredietverstrekkingsmarges voor alle beschouwde kredietsoorten daar waar in België hierover geen invloed werd gerapporteerd.